A.I.S. Description

Φανταστείτε ότι έχετε μπροστά σας ένα ηλεκτρονικό χάρτη απεικόνισης μίας θαλάσσιας περιοχής. Πάνω του βλέπετε εικονίδια που μετακινούνται και που το καθένα συμβολίζει την κίνηση ενός πλοίου σε πραγματικό χρόνο. Κάνοντας zoom in ή zoom out βλέπετε που είναι σε σχέση με άλλα πλοία ή τη στεριά, κάνοντας click πάνω σε κάθε εικονίδιο σας παρέχεται μία λίστα πληροφοριών για το συγκεκριμένο στόχο: όνομα, στίγμα, πορεία, ταχύτητα, μέγεθος, είδος κ.α. Η δυνατότητα υπάρχει και αναφερόμαστε στο Automatic Identification System ή Σύστημα Αυτόματης Αναγνώρισης Ταυτότητας Πλοίου.

Η τεχνολογία AIS εξελίχθηκε την δεκαετία του ’90 για λόγους ασφαλούς ναυσιπλοΐας με πρωτοβουλία του IMO (International Maritime Organisation), ο οποίος και τελικώς την υιοθέτησε και εφάρμοσε σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σήμερα, σχεδόν όλα τα πλοία άνω των 300 GT ανά τον κόσμο, είναι υποχρεωμένα να φέρουν μια συσκευή AIS Class A. Η συσκευή, που είναι συνδεδεμένη με τα όργανα του πλοίου (GPS, πυξίδα, radar κ.α.), εκπέμπει και λαμβάνει μέχρι και κάθε 2 δευτερόλεπτα μέσω ειδικής συχνότητας VHF διάφορα στοιχεία όπως: όνομα πλοίου, στίγμα, πορεία κ.α. (η συχνότητα εκπομπής κυμαίνεται από 2 sec έως 3 λεπτά και εξαρτάται από την κατάστασή του πλοίου: εν κινήσει, ακίνητο, αλλαγή πορείας κτλ).

Η κάθε εκπομπή λαμβάνεται από παραπλέοντα πλοία που διαθέτουν συσκευή AIS και ενσωματώνεται στα όργανα ναυσιπλοΐας του πλοίου «δέκτη» με αποτέλεσμα το ένα πλοίο να «βλέπει» την ακριβή θέση κ.α. του άλλου στον ηλεκτρονικό του χάρτη.
Το γεγονός αυτό διευκολύνει την πλοήγηση, ειδικά σε σημεία όπου υπάρχει αυξημένη κίνηση πλοίων όπως, π.χ. σε λιμάνια, κανάλια και στενά ή σε αντίξοες καιρικές συνθήκες όπου η ορατότητα είναι μειωμένη και ο κίνδυνος σύγκρουσης είναι αυξημένος.

Την απαίτηση για τα μεγαλύτερα πλοία, έχουν ακολουθήσει και μικρότερα μη υπόχρεα σκάφη με την εγκατάσταση συσκευής AIS Class B, που είναι επίσης εγκεκριμένη και θεσμοθετημένη από τον IMO, διατίθεται δε ήδη στην αγορά, ενώ είναι αισθητά φθηνότερη. Η Class B διαφέρει ελάχιστα από την Class A στα βασικά σημεία (πομποδέκτης, GPS κτλ) διατηρεί δε, τα κύρια χαρακτηριστικά της, π.χ. συνδέεται με το plotter του σκάφους και παρέχει εικόνα για παραπλέοντα πλοία που φέρουν Class A ή Class B AIS, ενώ αναγνωρίζεται και «φαίνεται» στα ναυτιλιακά όργανα των μεγάλων πλοίων. Το τελευταίο αποτελεί ένα επιπλέον βοηθητικό μέτρο ασφαλείας (εκτός από την προσοχή του κυβερνήτη) για αποφυγή σύγκρουσης. Η βασική διαφορά της Class B είναι ότι εκπέμπει σταθερά ανά 30 sec χωρίς διακυμάνσεις ανάλογα με την κατάσταση του σκάφους όπως συμβαίνει με την Class A και όπως επίσης δίδει προτεραιότητα στην μετάδοση σήματος στην class A.

Η τεχνολογία AIS έχει γίνει τα τελευταία χρόνια ένα χρήσιμο εργαλείο των Κρατικών Αρχών όλου του κόσμου για την επιτήρηση και διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας σε διάφορα σημεία ενδιαφέροντος με την χρήση επίγειων πομποδεκτών AIS (AIS Base Stations). Έτσι, στα τέλη της δεκαετίας του ’90 άρχισε η εφαρμογή των επίγειων δικτύων AIS, τα οποία με τη χρήση ειδικών λογισμικών διαχειρίζονται τα παραγόμενα δεδομένα και εξυπηρετούν οργανισμούς όπως λιμένες, πορθμεία, λιμενικές αρχές, διώρυγες, αλλά και εταιρείες του ναυτιλιακού χώρου.